Hướng dẫn thi hành Luật Hóa chất và Nghị định số 25/2026/NĐ-CP
I. Khái quát chung
Thông tư số 02/2026/TT-BCT, do Bộ Công Thương ban hành ngày 17/01/2026, quy định chi tiết các biện pháp thi hành Luật Hóa chất và Nghị định số 25/2026/NĐ-CP.
Thông tư này thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn, an ninh hóa chất, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp hóa chất tại Việt Nam.
Thông tin cơ bản
-
Tên văn bản: Thông tư số 02/2026/TT-BCT
-
Cơ quan ban hành: Bộ Công Thương
-
Ngày ban hành: 17/01/2026
-
Hiệu lực thi hành: 17/01/2026
-
Đối tượng áp dụng: Cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến hóa chất trên lãnh thổ Việt Nam
-
Mục tiêu: Cụ thể hóa quy trình, biểu mẫu, trách nhiệm và cơ chế quản lý trong lĩnh vực hóa chất
II. Các nhóm nội dung trọng tâm
Thông tư tập trung điều chỉnh 04 nhóm nội dung chính:
-
Chứng chỉ tư vấn chuyên ngành hóa chất
-
Kế hoạch và biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất
-
Quy trình thẩm định kế hoạch phòng ngừa, ứng phó
-
Diễn tập ứng phó sự cố hóa chất
III. Quy định chi tiết từng nội dung
1. Chứng chỉ tư vấn chuyên ngành hóa chất (Điều 3)
Thông tư chuẩn hóa toàn bộ thủ tục hành chính liên quan đến cấp, cấp lại, điều chỉnh và thu hồi chứng chỉ tư vấn chuyên ngành hóa chất thông qua hệ thống biểu mẫu thống nhất (Phụ lục I).
a) Quy định về mã số chứng chỉ
-
Cấp mới: Mã số chứng chỉ được cấu trúc theo quy định, trong đó ký hiệu “XX” thể hiện số lần điều chỉnh.
-
Cấp lại: Giữ nguyên mã số của chứng chỉ đã được cấp gần nhất.
b) Hệ thống biểu mẫu (Phụ lục I)
| Ký hiệu | Tên biểu mẫu | Mục đích sử dụng |
|---|---|---|
| Mẫu 01a | Văn bản đề nghị cấp/cấp lại/cấp điều chỉnh | Cá nhân đề nghị cấp hoặc điều chỉnh chứng chỉ |
| Mẫu 01b | Giấy xác nhận quá trình công tác | Xác nhận kinh nghiệm, quá trình làm việc |
| Mẫu 01c | Giấy xác nhận đã hoàn thành công việc | Chủ đầu tư xác nhận công việc đã thực hiện |
| Mẫu 01d | Quyết định thu hồi chứng chỉ | Áp dụng khi có vi phạm |
2. Kế hoạch và biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất (Điều 4)
Nội dung chi tiết được quy định tại Phụ lục II, với cấu trúc riêng cho từng loại hình hoạt động.
a) Kế hoạch tại cơ sở hóa chất
-
Thông tin chung: Quy mô đầu tư, công suất, địa điểm
-
Công nghệ và hóa chất: Quy trình công nghệ, danh mục hóa chất nguy hiểm, khối lượng, đặc tính
-
An toàn: Điều kiện bao bì, bảo quản, vận chuyển, nhiệt độ, áp suất, phòng cháy nổ
-
Dự báo và phòng ngừa: Nhận diện nguy cơ, tình huống sự cố, giải pháp phòng ngừa
-
Ứng phó: Nhân lực, thiết bị, phương án phối hợp xử lý sự cố
b) Biện pháp phòng ngừa trong vận chuyển
-
Thông tin về đơn vị vận chuyển, phương tiện, loại hóa chất
-
Giải pháp quản lý, giám sát quá trình vận chuyển
-
Kế hoạch kiểm tra phương tiện
-
Phương án ứng phó sự cố ban đầu
c) Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó cấp tỉnh
-
Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội
-
Đánh giá hoạt động hóa chất và nguy cơ trên địa bàn
-
Đánh giá năng lực nhân lực, trang thiết bị
-
Xây dựng giải pháp quản lý và kỹ thuật
-
Phân cấp sự cố, xây dựng kịch bản ứng phó
-
Thành lập Ban chỉ huy và cơ chế phối hợp
-
Phân công trách nhiệm cụ thể cho UBND tỉnh và các đơn vị liên quan
3. Thẩm định kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất (Điều 4)
-
Cục Hóa chất là cơ quan chủ trì thẩm định đối với các đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 33 Nghị định 25/2026/NĐ-CP.
-
Việc thẩm định được thực hiện thông qua Hội đồng thẩm định và hệ thống biểu mẫu thống nhất tại Phụ lục III.
Biểu mẫu thẩm định (Phụ lục III)
| Ký hiệu | Tên biểu mẫu | Mục đích |
|---|---|---|
| Mẫu 03a | Văn bản đề nghị thẩm định | Gửi cơ quan có thẩm quyền |
| Mẫu 03b | Biên bản & thông báo kết quả | Kết luận của Hội đồng |
| Mẫu 03c | Phiếu nhận xét, đánh giá | Ý kiến thành viên Hội đồng |
| Mẫu 03d | Báo cáo kiểm tra kết quả | Xác nhận việc chỉnh sửa |
| Mẫu 03e | Dấu chứng thực | Đóng trên trang bìa kế hoạch |
4. Diễn tập ứng phó sự cố hóa chất (Điều 5)
Thông tư quy định bắt buộc việc tổ chức diễn tập nhằm bảo đảm tính thực tiễn của kế hoạch.
a) Nội dung diễn tập
-
Thời gian, địa điểm
-
Tình huống giả định
-
Quy trình ứng phó
-
Lực lượng, phương tiện tham gia
b) Quy trình tổ chức diễn tập
-
Xây dựng kịch bản tổng thể và chi tiết
-
Huấn luyện, luyện tập
-
Tổ chức diễn tập
-
Tổng kết, rút kinh nghiệm
-
Lập báo cáo theo Mẫu 04 – Phụ lục IV
c) Lưu trữ hồ sơ
-
Hồ sơ diễn tập phải được lưu trữ tối thiểu 03 năm kể từ ngày kết thúc diễn tập.
IV. Đánh giá tác động và ý nghĩa
-
Tăng cường phòng ngừa chủ động: Chuyển trọng tâm từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa rủi ro.
-
Nâng cao trách nhiệm: Phân định rõ trách nhiệm của cơ sở, địa phương và cơ quan quản lý.
-
Đồng bộ trên toàn quốc: Thống nhất biểu mẫu, quy trình, giảm chồng chéo, tăng minh bạch.
-
Nâng cao năng lực ứng phó thực tế: Diễn tập bắt buộc giúp kế hoạch không chỉ nằm trên giấy.
